Tolcha Wegi: Oromoon Ilma Isaa Qabsaa Dhugaa Tokko Dhabe (Seenaa Gabaabaa obbo Dooyyoo Nuurasaa)

Bildergebnis für candle lighting

Oromoon Ilma Isaa Qabsaa Dhugaa Tokko Dhabe

(Seenaa Gabaabaa obbo Dooyyoo Nuurasaa)

Tolcha Wegi irraa

Dooyyoo Nuurasaa 2Seenaa Obboleessa keenya Dooyyoo Nuurasaa ijoollummaa isaa irraa kasee waan keessa darbe, barreessuuf Dooyyoo Nuurasaa mataa isaa ta’uu nama barbachiisa.
Dooyyoo Nuurasaa, nama maatii isaa fii Qabeenya isaa irra, Orommummaa isaa jalatu,
Oromoo rakkatee arge mara, osoo bira hin darbiin nama gargaaraa turee fii ” yaa rabbi otoon blisummaa Ummata Oromoo ijaan hin argiin nan ajjeesiin ” jedhee waaqa uumaa isaa nama kadhachaa turedha.

Dooyyoo Nuurasaa Qabsoo uummani Oromoo abbaa biyyummaa isaaf godhaa ture
keessaatti Sadarkaa duraatti hirmaannaa ciimaa gochaa akka ture dhalooni koo kanneen yeroo ammaa lubbuun jiran kan beekan heddudha.
Dooyyoo Nuurasaa nama qulqulluu,nama Oromummaa isaaf, eenyumaan olitti jaalalaaf kabajaa goddaa kennudha.

Qabsa”aa akkanaa fii obboleessa akkanaa of biraa dhabuun hedduu na gadisiise.
Akka jaala Qabsootti waan hedduu waliin dabarsineerra. Anaaf namoota biroo hedduu, Jaalala Oromummaaf jecha nugaargaree akka mangagaa diinaa keessaa baanu nu godheera. Jireenya koo harra’aa keessatti Dooyyoo Nuurasaa bakka guddaa qaba.

Dooyyoo NuurasaaSeenaa isaa barreesuuf osoo hin taane, obboleessa dhugaa akkasii dhabuun waan qofaa hafuu ta’ee natti dhagahameefan barreessa. Naasuu fii gaddatu natti dhagahame.
Dhibamuu isaa osoo hin dhaga’iin du’uu isaan dhaga’e.

Dhalli namaa du’aaf dhalate.Hundi keenya akka tarree gallee jirru inuma beekna. waanti nama boochiisu garuu du’a qofaa miti. waan jireenya fii qabeenya ofii itti dhabanii dararamaa turan osoo ijaan hin argiin darbuudha.

⦁ Doyyoo Nurasaa kanaan bare da’iima xiinnoo ta’ee bara 1978 yeroo abbaan kiyyaa fii Mullataa Fayyisoofaa hiidhatoota 10-13 kan hin Caallee qabatanii warana Dargii 300 ol magalaa Jalduu keessa qubatee, Qotee bulaa Jalduu dararaa ture irratti dhukaasa banananii to’annoo isaanii jala oolichan ture.

⦁ Gotooni Oromoo Jalduu kan Mullataa Fayyisootiin hogganaman magalaa Jalduu Dargii irraa yeroo bilisa basan, sababaa Qawwee keenya hin keenninu! jedhaniin, buufata Poolisii anaa Jalduu keessatti hiidhamanii kaadiroota Dargiitiin namoota reebamaa turan 80 keessaa Dooyyoo Nuurasaa nama tokko ture.

⦁ Dooyyoo Nuurasaa akkuma mana hiidhaa Dargii keessaa gadi lakkifameen mana magalaa Jalduu keessaa qabu dhaqee, Qawwee isaa ,isa Dargitti keennuu diide, bakka dhookissee luuqqisee, hiidhannoo gutuu waliin lola gotoota Jalduutti makaame.

⦁ Lola godhamu irratti loltuun tokko kan ittiin madaalamu Qiyyaafannoo ykn bakka jedhe rukutudha. “Abalu yoo dhukaasu kirrii kuta” jecha Oromooni jedhan Dooyyoo Nuurasaan arge.

⦁ Shiiboo Silkii kan magalaa Jalduu irraa gara Finfinneetti hiidhamitee jirtu, jala dhaabbatee dhukaasee kuute. Doyyoo Nurasaa Bifilee dha (Sharp shooter)
Dooyyoo Nuurasaa Qooni lola gotoota Jalduu keessatti qabu yeroo muraasa ta’uyyuu gama hundaan harka lafa jalatiin Qabsoon blisummaa Oromoof godhamu, biqilee dagagee firii godhatee akka guddatu, deegarsa adda addaa gochaa tureera.
Dooyyoo Nuurasaa Qaroo nama waan ta’eef, gara magalaa Finfinneetti galuun hojii daldalaa irratti bobba’ee yeroo gababaa keessaatti Ijoollummaan qabeenya guddaa nama horate dha.

Magalaa Finfinnee naannoo “Massalamaa” jedhamuu, bakka miidhaan itti gurguuraamu barandaa lama (2) qabachuun gamaatti suuqii hedduu qaba.
Bara 1991 yeroo ABOn Mootummaa Ce’uumsaa keessa ture, Qabeenya horatee qabu osoo hin ilaaliin Qabsoo Blisummaa uummata Oromoof godhamu keessatti hirmaatee amma wareegama lubbuutti kaffaleera.

⦁ Dooyyoo Nuurasaa bara 1991/1992 Koree liixa shaggaritti ijaaramaanii Uummata Oromoo dammaqisaa turan keessaa nama tokko. Irriyooni isaa kan inni waliin hojjataa turan hedduun ajjeefamaniiru. Darajee Damee fii Tarrafaa Qumbii waliin ummata kanaaf waan hedduu hojjataniiru.

Darajeen bakka bu’e eerga dhabamee waggaa 24 ta’eera. Tarrafaa Qumbii ajjeefameera.
⦁ Dooyyoo Nuurasaa yeroo ABOn Mootummaa Ce’umsaa keessaa ba’uu Qabeenyi koo blisummaa Oromiyaa booda jedhee, gara qabsoo abbaa biyyummaaf godhamuutti hiidhannoo isaa guutuu waliin qajeele.

⦁ lola Kilbee/Jalduutti Haggaayya 5/1992 godhame irratti ilma isaa waliin hirmaate,ilmi isaa luka guubbaa rukutamee fayyeera.

⦁ Ummani Oromoo bakkuma jiruutti falmatee diina isa saamaa jiru kana akka of irraa darbu gorsaa fii barsisaa, kan hiidhannoo dhabee gutaa fii nama turedha. obbo Iddosaa Itichaa fiira Dooyyoo Nurasaa kan ture , warana wayyanee hedduminaan gara Dooyyootti adeemtu argee koophaa isaa dhukaasa itti banudhaan gotumman wareegame. Obbo Iddosaa Itichaa anaa Jalduu ganda qotee bulaa Qaqaliti.

⦁ Doooyyoo Nurasaa waliin dhimma Qabsoo Oromoo irratti waan hedduu waliin dabarsineera. Harr’a inni bakka dhugaa dhaqeera.

Bara 1992 Qawwee PKM Maatriyeesii rasaasa 300 waliin bitee naaf keenne. Qawwee sana akka carraa ta’ee gaafa warani wayyanee nuumarsitee, dhukaasa nutti banittu Taammanaa Bushuutu qabataa ture. Gooni Oromoo Taammanaan nu biraa guyyaa sana wareegame.

Qawween Dooyyoo nutti hiidhe sunis wayyanee harka gale. Dhugaa kee harr’a bakka ati hin jirretan dubbadhe. Waan ati Oromoof jecha taateef waan ati goote ijoolleen amma jiran kun hin beekani.

warri si beekan Tarrafaa Qumbii,Darajee Damee,Waldayees afaa ammoo hin jiran. Kanneen biroo biratti ammo ijjaannoo kee ishii dhugaa qulqulluu sanaan jibbamitee addaan baatee kophaa jirta. kanaaf har’a nama Seenaa boonsaa qabu taatee osoo jirtuu,akka nama Seenaa hin qabinneetti mana kee isa dhumaatti galtee jirta.

Nagaatti! haadhookoo
Amma ati anaaf Oromo
Keef taate siif hin taane.
taate siif hin taane.

Gochaan keef seenaan kee amma dhumaatti na waliin jirata. Sabboonota haqaaf falmaan hangaaftootaa fii Irriyoota kee bira dhaqixxe. Jiruu fii jireenyi kee qabbanna hin arganne. Waaqni Lubbuu keef tasgabbii nuuf haa kennu.
Biyyoon sitti haa Salphatu obboleessa koo.
Nagaatti.

_______________

Bildergebnis für candle lightingSeenaa Sabboonticha Oromoo obbo Dooyyoo Nuurasaa akka kanaa oliitti kan barreesse obboleessa keenya obbo Tolchaa Wagii Saattoo hedduu galateeffanna! Maatii, firoota, hiriyoota fi jaallan Qabsoo hundda, walumaa galatti Uummata Oromoo Sabboonaa kana of biraa dhabeef Waaqayyo jajjabina haakennuuf! Jaal keenya  biyyeen itti haa salphattu!

Qabsaawaan ni kufa, Qabsoon itti fufa!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s