Kemal mamush: Adeemsi Beekkumsa Malee Deemamu Adeemsa Dukkana Keessatti.

Adeemsi beekkumsa malee deemamu adeemsa dukkana keessatti.

                  Adeemsa dukkana keessatti yommuu jennu dogoggora ykn karaa sirrii hin tanee, waan bu’aa deemanuni sana dhabuun rakkoo ofii irratti fiduu dha. Akkumaa beekkamu halkani dukkana ifaa hinqabu waan ta’eef yommuu karaa irratti adeemanu, arguu hin dandeenyu sababni isaa dukkana. Kanaaf rakkoowwan hedduuf saxiilaaman, gufuun nu rukutee ilkaan dhaabuu dandeenya, boolla keessatti seene cabuu dandeenya,qoratiin  waraanummaa dandeenya, waantottani adda addaa ijaa keenya waraanu danda’a, bineensota fi kkf salphuumati rakko adda addarratti fi rakkoowwan keessa ba’u hin yaadamnef  fi namoota biroo irrattis rakko fiduu dandeenya. Kanaaf adeemsa keenya hamma nuuf danda’ameen haa sirreessiinu.

                  Kanaaf  adeemsa keenya sirreessuuf  kaayyoo nu barbaachisa. kaayyoo keetif immoo gufulle adda addaa darbuu danda’uun sii barbaachisaa. ilmii namaa tokko jireenyaa gammachuu fi bilisummaa dhaan jiraachuuf murteessaan Rabbii waajjin kaayyoo dha. Kaayyo malee jireenyi nama hifachiisa. Kaayyoon sagantaa  keenya cimaa fi kana ummata fayyaduuf jaalatamaa ta’u qaba. Kaayyoo baafachuuf waanti nama barbaachisuu, inni jalqabaa fedhii dha., achi booddee kaayyoo keetif kaayyoo mata duree ka’ee, achi booddee immoo stepii stepiin ka’e, gufulle darbuu danda’uun,osoo hammaale (hope) hin muriin. Kaayyoo ofiittiif sirritti irratti hojjachuu. Yeroo waanti hojanu dhugaa fi haqaa irratti.

                   Waantottani hundinuu seera sadarkaa kaayyoo qabu. Kaayyoo, jechuun dalagaa gatii sirrii ta’e gochuuf qorannoo, xiinxala, dursaanii yaaduu fi dhiibbaa jijjiirama hawaasa fiduu. Mootummaan biiyyaa fi Aanaa karoora qaba, karoorii adeemsa dagagiini bakka inni itti jiru beeku. Karoori kana bahuu beektota sadarkaa barumsa ol’aanaa qabaniin bahaa, akkuma asii olitti ibsame karoorii bahuu sadarkaa hawaasa fedhii fi maddalii (mizaan) keessa galchuun kaayyoo ,isaa yaadameef. Akka gahu taasifamaa. Kaayyoo buufata fayyaa , kaayyoo poolisii, kaayyoo egumsa lafa, kaayyoo magaalaa fi baddiiya, kaayyoo egumsa nannoo, kaayyoo egumsa ummama, kaayyoo tajaajila hawaasummaa, kaayyoo karaa,.. hedduu. Waraqa irraa ni jira, ammoo nu biraa hin jiru. Sobamuun haa dhaabbatu dirqama keenyaa bahuun haa bilisommaanu.

                      Beekumsaaf haa dubbiisinu, haa baranuu, haa wal- barsisaanu, wal haa kabajaanu, tokkummaa haa jabeessuun itti haafufu  Kuni tahu bananii, waan hojanu irra kan ballessiinutu caala.

Bilisummaa irraa fagoo jirachu keenyaa nutti mulisa. Kanaaf immo itti gaafatamaan nuti sababin  kaayyoo egumsa beekumsaa bilisummaa nu barbaachisu irraa.

                  Beekumsaa jechuun jecha Latin kan  sacientia ykn Saayinsii jedhu irraa kan ka’e yommuu tahuu hiikan isaa Beekumsa. Beekumsa jechuun, Ilaalcha (Yaada) dhugaa tahee bakka bu’a ykn waabiiti  jechuu dha. Dhugaani immoo  jireenyaa sammuu bakka bu’a (waabii) jechu dha. Dhugaa dhaaf hiikan  kennamuu yaada bifa adda addaa taheen  ta’uus, hiikan DHUGAA haala caala taheen safaramee madaallamee mirkaneessuu ni danda’ama. Beekumsa jechuun nama jechuu miti beekumsa fi beekna tokko miti.

                Namni kamiyyuu osoo Abdii hin kutaatin, kaayyoo mataa isaatif cimee hojjachu qaba. Kaayyoo keenya keessa inni dura fi jalqabaa Bilisummaa tahu qaba. Hundi keenya tokkummaan bilisummaaf haa hojanu.

Galatoma

Kemal mamush 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s