WARRI WAADAA CABSEE YKN SABA GANEE,  MILKAA’IINA QABSOORRAA SODAA QABU!

SEENAA  Y.G (2005)

Ummati Oromoo qabsoo hadhaawaa gaggeeffachaa jiru keessatti waa sadiitu na gammachiisa.

  1. Qabsoon Oromoo hundeensaa 100/100tti Biyya keessatti deebi’uu isaa
  2. Qabsoon Oromoo gatii hin qabduu jedhamu , diinni ka har’aaf mitii, hegeree isaaf yaadda’ee wal-dura dhaabsiisuu isaa,
  3. Mooraan Qabsoo Oromoo dogoggora kaleessaa irraa baratee , kan abaaramee irra aanee , kan abaaree dhugaa jiru fudhachaa jiraachuu isaati.

Warri kaleessa Qabsoo Oromoo keessaa gananii ba’an, Qabsoo Oromoo diinaaf dabarsanii kennan, humna Dinagdee dhaabaa akka dhuunfaattis saamanii ba’an, Qabsoo hadhooftuu dandamachuu dhadhabanii bakkayyutti harca’an, qabxiilee armaan olii kanatti gammadoo miti. warri Mooraa qabsoo Oromoo miidhuu isaanii fi boruu yoo injifatan maal jenna ? jedhan, har’aa Ilaalcha qaban jijjiiranii bifa adda addaan Qabsoo Walabummaa Oromoon gaggeeffatu miidhaa kanneen jiran hedduudha. Mee qabxiilee sadeen tokko tokkon haa ibsuu.

1ffaa. Hundeen Qabsoo Oromoo Biyya keessa ta’uu isaa :-

Hundeen qabsoo Oromoo Ummata Oromooti. Dhaabnii kamuu qabsoo gaggeessuus, bu’urri isaa ummata. Waggoota dheeraaf sochii Ummata keessatti har’aa argaa jirru hawwaa turre. Akka Filitsixeemootaa, akka Ummata Afrikaa kibbaa kkf jechaa of komachaa turre. Qabsaa’oonni har’allee dadhabbii qabsoo isaanii haaluuf yaalluu, Umurii isaanii guutuu umurii isaanii itti wareeganii hojjataniin, Qabsoo Biyya alaa irratti hirkataa ture, guutummaatti Biyya keessatti deebisuun isaanii, isaaniif boqonnaa ol aanaa akka ta’uu hin shakku.Hojii Gootummaan guutamee kanaaf ragaan Bilisummaa ykn walabummaa fi Abbaa Biyyummaa booda mirkanaa’aa. Garuu adeemsi kun, qabsoo kun akka shaffisu taasisuu irraa, warra qabsoo keessaa harca’aa fi ganaa turaniif yaaddoo ta’uu hin hafu. maaliif jennaan, deebiin isaa qalbiima Ummata Oromoo keessa jira. Namoonni beekumsa addunyaan bifa kitaabaa fi miidiyaan namaa kennituun machaa’aan, xiinxala isaaniin waa hedduu jedhu. Hogganoonni Bosona jiraachuu qabuu jedhu. Qabatamaan garuu ofiii hoggana ta’anii bosona seenuu hin barbaadan.ofii kaleessa alaa maal hojjataa jiru jechaa lallabaa, ofii Biyya alaatti of ijaaru.

Bara 2000 kaasee qabsoo Ficila diddaa gabruummaa eegalee hanga har’aatti jiru kana waraqata irratti katabamee ijoollee ga’aa jiramoo, ijoolleema keessatti hogganatu umamee laata ? jedhanii illee qalbii hin bal’ifatan. waanan hubadheerraa gadi jabeessee  kanan mirkaneessu, Gootummaa Qabsaa’oota cichanii qabasoo kana hr’aan ga’aniin, Ijoolleen Oromiyaa malee hin beeknee, yaadi wayyaanee fi dargii ykn H/Sillaasee keessaa hin dhikkifannee, Afaan Oromoon baratanii fi hojjatan, gaafa aaran Amaareffatti hin Utaallee, Oromummaan guddatan, hadhaa fi mi’aa sabummaa kan itti dhandhaman Ijaaruu isaanitti shakkii hin qabu. Hoganni gaafa beela’uu fi dheebootuu qabsoo keessaa dheessuu gonkumaa ijoollee kana keessaa hin dhalatu. Qabsoon yeroo gabaabduuf jedhanii barcuma ho’aa irra taa’uuf kanneen arreedan ijoollee kanneen keessaa hin umamtuu. Kun abdii kiyya. Ijoolleen kun qabsoo kana dhaaluuf qophii ta’uu isaanii gonkumaa hin shakku. Wayyaaneen,  ABO Ummata kanarraa achi ittifnaan , Ummata kana akkan barbaadeen ajajadhaa jettee , qabsaa’oota gansiisuu, Biyyoota Ollaatii ari’uu fi ajjeesuu, Biyyoota ollaa keessaa qabdee galchuu irratti maallaqa biliyoonaan ramaddee dhama’aa turtee, ija ishee jalatti waan ta’aa ture garuu hin beektuu turtee. Jaallatamees jibbamees, Qabsoon Oromoo Bifa buqqa’uu hin dandeenyeen Biyya keessatti gadi dhaabbateera.

2ffaa. Qabsoon Oromoo hegaree diinaaf yaaddoo ta’aa dhufuu isaa :

Qabsoon keenya takkaa ho’aa , deebisee qabbanaa’uun dhabbateera. Qabsoo waraana itti bobbaasanii kan hidhan hidhanii , kan ajjeesan ajjeesanii callisifna jedhan galagaleera. Hidhaa fi ajjeechaan isaanii Ummata kana akka sibiilaa jabeessuu ifatti mul’ateera. Ummati Oromoo dhiiga isaan qabsoo haqaa gaggeeffachaa akka jiru addunyaatti mirkaneeffateera. Gochi wayyaanee bifa kamiitu , bu’aa hin qabaattuuf. Hammeenyi isaanii hundi Ummatoota gumaa isa keessa deebii hin qabneetti yoo ceesisee malee, Ummatoota manatti akka hin deebifnee hubatanii jiru. Wareegamuun keenya akka kaleessaa hidhii xuuxuun kan nu dhaabuu miti. Wareegama Ilmaan keenyaa garaatti qabannee, wareegama ka biraaf of dhaabaa jirra. Kun ammo bubbuulee kan uumuu wayyaaneef qofa osoo hin taanee dhala wayyaaneefuu hin tolu. Qabeenyaa waggaa 100 oromiyaa irra dhaabaa, ofii ammo waan guyyaa tokkollee isaan hin bulchiinee hojjachuun isaanii yaaddoon isaa isaaniif malee, Ummata keenyaaf miti. Kana kanneen hubatan lakkoofsaan warra jaamee tarkaanfataa jiru caalaa jira.Ummati Oromoo gaafa muratee harka wal qabatee ka’ee maal akka godhuu seenaa bara xaaliyaanii nu caalaa beekan waan ta’eef, tilamaamuun isaan hin dhibu.

Wayyaanee fi Ummata Oromoo gidduu akka kaleessaa gaaratu jira miti. Haada IRREEN OROMOO kutu danda’uutu jira. Isaantu asiin ga’ee. Isaantuu Luubbuu namaaf kabajaa dhabanii , Maallaqa ykn qabeenyaa caalsfatan. Quufnee wallaalan. Miidhama Ummata m.45 irra kan maatii caalsifatan. Safuu wallaalan. Kabajaa dhaban. Of wallaalanii jaaman. Lubbuu irra qananii caalsifatan. Isaan yoo du’an qananiin jiraachuu fedhan. Bara baraan nu ajjeesaa jiraachuu filatan. Garuu gochii isaanii Kun hundii Ummatootaaf jabiina Uumee, waan dura dhaabbachuu hin dandeenya uuman. Warri galeef har’aa hegaree isaaniif dubbachuu fi wal dura dhaabbachaa jiru. Nuuti garuu isaaniif yeroon qabnuu xumuramutti hiiqaa jira. Oromoon mirga guutuu itti qabuu sharafanii amanuufii yoo yaalaniis, waan isaan dirqisiiseetu jira. Bor ammo osoo hin jaalannee guututti amanu. Kun haqa.

3ffaa.Mooraan Qabsoo Oromoo xalila’uu Ilaalchisee:-

Ammatti Mooraan qabsoo Oromoo guutummaatti gara tokkotti luucca’uu qabaan yaada amansiisaa miti. Ilaalchi lama ykn sadii jiraachuun dirqama. Waan ijoon , akka wal hin gufachiinee wal ta’uu irrattidhaa. Akka yaada kiyyaatti waan namni hawwaa jiraatu kanarraa sodaa hin qabuu. Garaagarummaan amma jiru garaagarummaa Oromummaa irratti hundaa’ee miti. Habashummaatu warra bara baraan walitti hin deebinee nu fakkeesse jedheen amana. Kanarraa kan hafee, dhaabuma dhaabbadhee ykn akkamiin isaaniif milkaa’aa jedhanii wal bixxilaa ooluu malee, warruma sansakkaa dhaabaa qabaatee wayyaanee dura dhaabbate hin agarre. Warruma of bixxilee ABO dura of dhaabuun arga. kanaaf waan akkasii yerootu ofiin tu’ataa ykn bilchina sisyaasaa ummata keenyaatu deebii laata jedhee waan yaaduuf itti hin dhiphadhu. Kanneen biroon warruma dhaabuma turan keessaa ba’anii ykn gananii, deebisanii sodaa of keessatti uumantuu wacabbara malee waan tokkummaa keenyaaf sodaa uumuu jiraatee miti. Warri waan keessaa dhufan laamsheessu barbaadan jalqaba waa’ee tokkummaa dubbatu. Shan ta’anii garuu tokkummaa hin qaban.

Warri qawwee fi Ummata of harkaa qaban dhugaadhaa qabsoo keenyaaf yaaddoodhaa haa jennu. Tokkummaa keenyaaf rakkoodhaa haa jennuu. Warra balbala mana isaanii keessyyuu hin ba’iin tokkummaa keenyaaf sodaannaan sodaachaa jiraanna. Ani akka ejjannoo kiyyatti, jechoonni tokkummaa hin qabnuu, osoo tokkomnee jennee of dhiphifnuu kun dhaabbachuu qaban jedha. Kun Biyyoota alaatti kan ittin wal xaxan malee , ka Biyya keessa jiru miti. Kana jechuun hundee qabsoo Biyya keessaaf yaaddoo hin ta’uu jechuudhaa. Walbummaa fi Injifannoon Ummata keenyaa diina caalaa warra karaa irraa maqanii turan yaaddeessuun inuma jira. Warri akkasii yeroo baayyee, qabsoo Oromoo ABOn durfamutti duulan. Dhibeen isaanii rakkoo kaleessaa kaasanii , ofiin furmaata itti fiduu dadhabanii miti. Qabsoon kun jabaachaa deemanaan ……..jedhanii alumatti hafuuf murteeffachuu dadhabuu irraati.

Qabsoon keenya har’aa tokkummaaf iyyaa jiraachuurra dabree, warra yaadaa fi qalbiin tokko ta’an, Oromummaa isaaniin wal amanaan, diinaaf anatu dursaan rasaasaaf of kennaniin guutamaa jiraachuurraa abdii haa qabaannu.ABO, OBKO,WFDO n qabatamaan wareegama Ulfaataa baasaa jiru. Kun haqa. Humna kanatti muratee ka dabalamuu jiraachuun haqa. Kunis fagoo miti. Humnuma walii galuu kanaan Oromoon ijnifachuu danda’aa. Maaliif jennaan hundeen qaboo Biyya keessa malee Biyyoota alaarraa miti waan ta’eef. Hundeen qabsoo fb irra osoo hin taanee Oromiyaa keessa waan ta’eef.

Kan seenaa ofii xureessee seenaa isaa haa haaronfatu. Qabsoo Oromoo wayyaaneenu jala dhaabbachuu dadhabaa jirtuu xiinxaltoonni fi akitivistoonni lamaa fi sadii waa tokkollee gochuu hin danda’uu. Qabsoo Oromoo shirri wayyaanee meeqayyuu diiguu hin dandeenyee gandummaa fi amantiin gurmoofnee diignaan habjuudhaa. Qabsoo Oromoo dhaloota haaraa gaggalagaluu hin beekneen ijaaramaa jiru, gonkumaa gantootaa fi onnee lafattootaan duubatti hin deebitu. Qabsoon Dhaloota haaraan gola wayyaanee muddaa jiru, gonkumaa afuuftoota fb irraan hin golgalaa’uu. sadaataniis dhiisaniis, shiraa fi gantummaan qabsoo Oromoo irratti raawwatamee fi raawwatamaa jiru, yeroo isaatti gatii itti baaftuu.

HORAA BULAA !!!!!!!!!!!!!!