OROMOO  !!!!!!
WAYYAANEEN ALBEE/HAADUU OFIIN QARATTEE,
IRRAA HIN KAASIIN!!

SEENAA Y.G(2005)

OROMOO !!!! har’a sadarkaan Qabsoon keenya irra ga’ee jiru, haalan murteessaadha. Ummanni Oromoo, carraan Gabrummaa jalaa ba’uuf qabnu, wareegama lubbuu fi qabeenyaa barbaachisu baasee yk kafalee Bilisoomuun ala furmaata biraa akka hin qabne, sochii diinaatu nu dirqisiisaa jira. Wayyaaneenis, carraan ishee qofaa odoo hin taanee, carraan habashootaa angotti deebi’uu sadarkaa dhumaa irra waan ga’ee jiruuf,waregama itti fakkaate kafaltee fi Oromoo lafa irraa fixxee angoo ishee irra jiraachuun ala furmaata biraa hin qabne beekuun dansaadha. Kana hubannaan waan nu eeggatu beekuun salphaa ta’aa. Humni wal injifachuuf tattaafatu kun lameen sadarkaa dhumaa irra jiran. Oromoo fi wayyaanee jechuu kiyya. Dhalli Oromoo haala kana hin hubatiin  jira natti hin fakkaatu. Sochiin Fincila diddaa gabrummaa Ummati OROMOO gaggeessaa jiru, addatti qeerroon gaggeessaa jiru, yaada gubbaatti kaafne kana nu dhugeessa. OROMOOn seenaa abbootii fi haadholii isaa Afaaniin bara baraan dubbachuu irra, yeroon hojiidhaan  argisiisu, balbala mana isaa geessee jirti.

Oromoon carraan qabu humnaan biyya isaa falmachuu qofaadha. Wayyaaneenis dhala OROMOO carraa Habshoota angoo Biyyatti irra jiraachuu kana itti fufuuf , dhiiga dhala Oromoo dhangalaasuun akka isaanitti, filmaata dhumaati. Waan lubbuu itti taatee jirti.  Har’a Seenaan miniiliik akka hin deebineef, Seenaan Yohaannis Oromoo irratti gaggeessee, Seenaa Mallasaa fi wayyaanee jedhamee akka itti hin fufne yoo barbaanna ta’ee , carraan isaa harka Oromoo keessa galeera. Gootummaan Oromoo durii har’as dabalamuu qabaa yoo jennee diina keenya lollee mirga guutu itti qabna. Har’a siyaasi addunyaa akka ilaalchaattis ta’uu akka yaadaatti nu sodaachisu tokkollee hin jiru.

Dhimmi Biyya Itoophiyaa jedhamtuus harka Oromoo keessa jiraachuu hunduu dhugaa ba’aa jira. Har’a lammii keenya baraaruuf sochii kamiyyuu gaggeessuuf mirga itti qabna. Ijoolleen wareegama isheetiin ilaalcha addunyaa jijjiirtee jirti. Warri hafne ammoo kan bade bade, wayyaanee waliin dubbiin adda nu ba’uu qaba. dhumni gabrummaa dhumaa Wayyaaneedha.

Oromoon har’a filmaata tokkicha taasifatee qabsoo isaa finiinsuu kaa qabu, wayyaanee fi deeggartoota isaa adda baafatee ta’uu qaba. wayyaaneen, har’a ifatti dhala Oromoo dhabamsiisuuf tarkaanfii sukkanneessaa fudhachaa jirti malee, humna muraasa irratti xiyyeeffattee miti. Oromoonis, dhala Ilmaan Tigiree irratti xiyyeeffachuu fi hegaree isaanii gaaffii keessa galchinee akka wal hiran taasisuun hojii keenya itti aanu ta’uu qaba. wayyaaneetu mana keenya dhufee nu ajjeesaa jira. Wayyaaneetu mana keenya dhufee qabeenyaa keenya saamee, ofiin jiraachuu barbaada.

Wayyaaneetu dachee keenya irra dhufee , nuun nama lammaffaa taasisee jiraachuuf yakka seenaan namaa hin dhiifne hojjachaa jira. Kanaaf OROMOOn ragaa kana caalaa hin barbaadu. Filmaati nuuti qabnu tokkicha. Hidda Mootummaa kanaa kan ta’an Ilmaan Tigiraayii fi kittilliyyoota isaanii Oromiyaa keessa jiraachuuf carraa qaban itti dukkaneessuu fi wayyaanee guutummaatti yaaddoo keessa galchuun, hojii nurraa eegamuudha. Wayyaaneetu halbee ykn haaduu ittin qalamtu qarachaa jira malee , OROMOO waan isheen ittiin qalamtu qopheesseefii hin beeku. kana ammoo dhugeessufiin barbaachisaadha. kana irratti har’aa borii jechuu hin qabnu. Daangaa Daangaatti dhalaa fi qabeenyaa isaanii irratti duuluun barbaachisaadha. har’a warri garaaf bulan , obbolaa isaanii kanneen ajjeesan cinaa dhabbatanii , qabeenyaa fi saamichaaf jedhanii OROMOO basaasuu fi hiisiisuun shoora ol aanaa taphachaa jiraachuu argina. Kanaaf Ummati Oromoo humna daboo waliif ba’ee ijoollee, obbolaa, haadhoolii, abbootii keenya gadda tokko malee ajjeessaa jiran carraa isaanii Oromiyaa keessa jiraachuu fi Oromoo waliin jiraachuu gaaffii keessa jiraachuu hubachiisuun fardiidha.

Sochiin har’a arginu kun deemee , deemee dhumni isaa maal akka ta’uu, ykn sochiin diddaa gabrummaa inni dhumaa eenyu waliin akka gaggeeffamu beekamaadha. Wayyaaneen har’a meeshaa fi qabeenyaa saammataniin nu dura dhaabbataa jiru. Tigiree addatti of baasee sochii wayyaanee kan mormee gaaffii keenya fudhatee, aadaa keenyaan simachuu dirqama. Kan dide garuu gaddaa fi yaadda’uufiin barbaachisaa miti. isaan daa’imman keenyaaf gaddaa hin jiran. Wayyaaneetti aanee, warra dantaaf jedhee bifa kamiinu wayyaanee irra goree jiru, saba kamuu haa ta’uu hegaree isaaf akka yaadu taasisuun murteessaadha. Sochii wal fakkaataa kanaan wayyaanee gargar hiruun ni danda’ama.

Qabsaa’oonni isaanii duraanii adeemsa wayyaanee mormanii Oromoo irraa harka keessan kaasaa kanneen jedhan akka jiran beeku qabna, kanneen akka heddummaatan taasisuun barbaachisaadha. wayyaanee keessa waan ifatti amma kaasuu hin dandeenye waa hedduutu jira.

Kanaaf Oromoo , wayyaanee gama hundaan humna dhabsiisuuf bakka jiraatutti ilmaan isaanii fi qabeenyaa isaanii irratti duuluun barbaachisaadha. har’a isaan humna nu dhabsiisuuf, lafa keenya irraa buqqisanii isaan lafa keenya dhunfatanii humnaa fi abbummaa nu dhabsiisuudha. Nuutis toftaa kana iitti galagalchinee halbee ofiif qaratan itti gadi qabuu qabna . OROMIYAA FI OLLOOTA keenyaa keessaa isaan baasuuf socha’uu. Dorsiisuu, ijoollee fi maatii isaanii nagaa dhabsiisuu. Sochiin kun hanga ijoolleen keenya hidhamtee fi ajjeefamte haqa isaanii argatanitti, gaaffiin isaanii deebii hanga argatuutti itti fufu qabu.

OROMIYAA keessa KM 1000, 500, 300 socha’anii saamicha gaggeessan irraa kutuu fi yaada hegaree Oromiyaa keessaa qaban xumuruufii qabna. Ummati Afriikaa Kibbaa dhuma irratti tarkaanfiin fudhatee har’a nuufis barbaachisaadha. lammiilee isaanii warra adii waliin dhaabbatee beniziina itti firfirsanii adabuu fi warri kaan kana hubatanii lammii isaatti akka deebi’an taasisuu eegalee, hegaree warra adii guutummaatti Afriikaa kibbaa keessaa qaban yaaddoo hammaataa keessa galchuu isaaniitiin, Dekilark osoo hin jaallannee Abbaa Biyyummaa isaanii akka labsuu fi isaan jalatti akka jiraatan labsiisan. Kan nu eeggatu kana qofaadha. Carraa nuu fi wayyaanee gidduu jiru kanuma.

Finiclli diddaa gaburmmaa toftaa fi yeroo saganteeffameen itti fufu qaba. ijoolleen keenya dhumaa fi barnoota irraa ari’amaa fi ajjeefamaa, warri isaanii fi ilmaan isaanii nagaadhaan barachuuf hayyamuun hedduu gawwummadha. Gama kanaan haa sochoonu. Waan fedhe goonu har’a addunyaan dhugaa nu baatii waan ta’eef carraa amma arganne kanatti haa fayyadamnu.

Yunivarsitiilee fi koleejoota kamuu keessaa ijoolleen isaanii fandalalanii barachuu, daldaluu kkf iggitii itti haa goonu. Kana caalaa dubbii harreetti hin fedhanii haa jabaannu. Toftaa gara garaa itti geggeeddaruun wayyaanee irriiba haa dhawwiinu. Gootummaa Oromoo haa mirkaneessinu. Wayyaanee halbee yk haadu ittiin qalamtu ofiin qarattee kana irraa hin kaasiinaa !!!!!!!!!!!

GALATOOMAA !!! HORAA BULAA !!!!!!!!!!!!